Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kędziora. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Kędziora. Pokaż wszystkie posty

sobota, 10 października 2026

Ojciec Chrzestny - ułan. Część 4

Ojciec chrzestny - ułan. Część 1

Ojciec chrzestny - ułan. Część 2

Ojciec chrzestny - ułan. Część 3



Ostatni raz o Władysławie Kędziorze pisałem w 2020 r. Dzisiaj kontynuuję wątek o tej nietuzinkowej postaci - ojcu chrzestnym mojej śp. Babci Anny Hudzik z Bednarczyków.  Przy okazji będę prostował pewne informacje, które pojawiły się w poprzednich postach o Władysławie Kędziorze. 

Najważniejsze fakty z życia Władysława Kędziory /1894-1979/

1. Władysław Kędziora urodził się 21 maja 1894 roku w Dłuyżynie w rodzinie Jakuba Kędziory i Apolonii z domu Stachowskiej.

2. Dorastał w miejscu urodzenia, pomagając rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. 

3. 20 października 1906 roku jako 12 letni chłopiec odmówił modlitwy w języku niemieckim i tym samym wziął udział w strajku szkolnym wraz z innymi 59 dziećmi z Dłużyny (oświadczenie kierownika szkoły w Dłużynie z 1937 r)

4. Za udział w strajku został wydalony z gimnazjum po 3 latach nauki.

5. W wieku 16 lat (w 1910 r) wyjechał do Niemiec do miejscowości Deutz (?) do krewnych. Kędziora pisząc o tym w jednym ze swoich życiorysów nie precyzuje o jakich krewnych chodziło. Faktem jest, że przed pierwszą wojną światową tysiące wielkopolan szukało lepszego dla siebie bytu w Niemczech i we Francji. To, że ktoś miał krewnych na emigracji nie było niczym nadzwyczajnym. Ostatnio dowiedziałem się, że nawet ojciec Władysława Kędziory  - Jakub w pewnym okresie swojego życia pracował w kopalni we Francji. 

6. W trakcie pobytu w Niemczech nauczył się pisać na maszynie, poznawał tajniki księgowości i doskonalił umiejętności stenografii (szybkiego zapisywania mowy). Dzisiaj byśmy powiedzieli, że Władysław Kędziora inwestował w siebie zdobywając przedwojenne wykształcenie urzędowo-biurowe lub handlowe, które w tamtych czasach było bardzo prestiżowe, nowoczesne i gwarantowało stabilną pracę w administracji, bankowości lub biznesie. Umiejętności, które nabył w tym okresie swojego życia bardzo przydały mu się w kolejnych latach. 

7. W sierpniu 1913 roku został wcielony do 3 szwadronu 10 pułku Husarów w Stendal (Niemcy)

8. Zaraz po wybuchu I wojny światowej został wysłany na front do Francji.

9. 29 października 1914 roku został przeniesiony do sztabu 7 dywizji 

10. W maju 1915 roku rozpoczął służbę w strukturach pruskiej żandarmerii polowej. 

11. W lipcu 1916 roku został ranny w lewą rękę i prawe przedramię w bitwie nad Sommą. Służył wówczas w 165 Hanoverskim Pułku Piechoty. Prosto z pola walki trafił do szpitala polowego w Wittenbergu (wsch. Niemcy). 

12. Po odbytej kuracji został skierowany do m. Brandenburg, gdzie uczęszczał i ukończył szkołę rolniczą. 

13. W lipcu 1918 roku został zwolniony z armii pruskiej

14. 16 grudnia 1918 roku powrócił do Dłużyny

15. Od 29 grudnia 1918 roku rozpoczął werbowanie mieszkańców okolicznych wiosek do swojego oddziału powstańczego. Udało mu się zwerbować i zorganizować oddział złożony z 16 powstańców. Większość z nich posiadała broń i amunicję, które przemycili podczas powrotu z armii niemieckiej.

16. Od 1 stycznia 1919 roku jako dowódca tego oddziału staczał potyczki z Niemcami w miejscowościach: Włoszakowice, Lipno, Zbarzewo i Krzycko.

17. W połowie stycznia 1919 roku przyłączył się ze swoim oddziałem do kompanii dowodzonej przez por. Stanisława Michalskiego. Został mianowany dowódcą plutonu.

18. Brał udział w wojnie polsko bolszewickiej 1920 r. służąc w 6 Pułku Strzelców Wielkopolskich. Walczył pod Berdyczewem, Berezyną i Kijowem. Chorował na choroby zakaźne, przebywał w kilku szpitalach. 

19. Służbę wojskową zakończył w grudniu 1920 r w stopniu wachmistrza (17. Pułk Ułanów Gniezno)

20. 26 stycznia 1921 roku zawarł związek małżeński z Bronisławą z d. Bortel, koleżanką z czasów Powstania Wielkopolskiego. Małżeństwo mieszka w Dłużynie w domu należącym do jego siostry Marianny i Czesława Bednarczyka. 

21. Na początku 1921 roku Władysław Kędziora pozostaje bez stałej posady. Usilnie szuka pracy w charakterze pracownika administracyjnego. 2 marca 1921 roku składa podanie o pracę w urzędzie Starosty Śmigielskiego. W pierwszym zdaniu podania pisze że jest cyt "inwalidą 40 % z wojny niemieckiej" Wniosek o pracę został rozpatrzony negatywnie ze względu na brak wolnych posad w urzędzie starostwa śmigielskiego. 

22. W następnych latach rodzina Kędziorów mieszkała  w Święciechowie gdzie pracował w magistracie miasta jako urzędnik samorządowy. Tu przychodziły na świat dzieci: Władysława w 1922 r, oraz bracia bliźniacy: Feliks i Telesfor w 1928 r.  

23. W maju 1924 roku otworzył kancelarię obrońcy prywatnego.

24. Przynajmniej od 1927 roku pełnił tam funkcję radnego miasta Święciechowa, był założycielem i pierwszym prezesem Związku Powstańców Wielkopolskich oddział w Święciechowie, Związku Inwalidów Wojennych, oraz prezesem Związku Obrony Kresów Zachodnich w Lesznie.

25. Wybuch II wojny Światowej zastał Kędziorów w Lesznie gdzie mieszkali w kamienicy przy ul. Narutowicza. Działalność Kędziory w okresie okupacji jest oznaczona wieloma znakami zapytania. Znane są mi relacje znajomych Kędziory z okresu wojny którzy przedstawiali go jako prawego Polaka, który od samego początku wojny angażował się w pomoc obywatelom Leszna. Chciał nawet organizować grupę podziemną, której zadaniem miało być działanie dywersyjne wymierzone w okupantów. Istnieje przekaz jakoby w listopadzie 1941 roku Władysław Kędziora będąc w drodze (rowerem?) z Leszna do Krzycka, skąd miał przywieźć żywność został zatrzymany przez patrol niemieckiej policji i wylegitymowany. Kędziora chcąc uniknąć aresztowania pokazał niemiecki dowód tożsamości z okresu przed 1918 r. w którym figurował jako obywatel Prus (jak wszyscy inni wielkopolanie w tamtym okresie). Oficer z patrolu uznał go za Niemca i nakazał natychmiast stawić się Kędziorze w Starostwie w Lesznie aby wypełnił odpowiedni wniosek o przynależność do tzw. listy niemieckiej (Deutsche Volksliste). Kędziora stanowczo odmówił twierdząc że jest Polakiem a nie Niemcem. Z powodu odmowy wpisania się na volkslistę Kędziora był dotkliwie bity gumową pałką. 

Inny z przekazów mówi o sprycie i zarazem odwadze Kędziory wobec terroru panującego podczas wojny w Lesznie. Niektórzy twierdzą, że w domu Kędziory miał wisieć portret Hitlera za którym znajdowała się skrytka, w której Kędziora ukrywał przez Niemcami ważne dokumenty Związku Powstańców Wielkopolskich i innych organizacji patriotycznych, działających przed wojną na terenie Leszna i Święciechowy. 

Kolejny z przekazów mówi, że po wybuchu II wojny światowej Władysław Kędziora pracował jako pracownik przymusowy w Berlinie w firmie Himmel und Papesch Berlin Lankwitz /branża budowy mostów i wiaduktów. Miał być również więziony  w Forcie VII w Poznaniu (według dokumentów ZBOWiD)

26. Od 1945 roku udzielał się społecznie przy przywracaniu ładu i porządku w Lesznie. Pełnił funkcję Komisarza Spisowego do szacowania szkód wojennych. Był członkiem ZBOWiD (Związek Bojowników o Wolność i Demokrację)  oraz Frontu Jedności Narodu. 

27. Odznaczony między innymi: Krzyżem Walecznych, Krzyżem Powstańczym, Złotym Krzyżem Zasługi (1957), 2 razy Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości (1932), Medalem Polska Swemu Obrońcy, Odznaką Frontu Pomorskiego, Odznaką Grupy Leszno. Był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" i członkiem koła śpiewaczego "Słowik" Należał do Zrzeszenia Obrońców Sądowych RP, Związku Inwalidów Wojennych.

28. Władysław Kędziora zmarł w Lesznie 21 lutego 1979 roku. Jest pochowany w tym mieście na cmentarzu przy ul. Kąkolewskiej.


Źródła: 

1. Archiwum Państwowe w Poznaniu

2. Wojskowe Biuro Historyczne


poniedziałek, 26 lutego 2024

Apolonia Kędziora spłaca siostry.

Poprzednim razem pisałem, że w lutym 1889 roku moja praprababka Apolonia Kędziora wraz z mężem Jakubem przejęli część majątku Jana Stachowskiego tj. przede wszystkim stary dom rodzinny, wcześniej należący do Stanisława Jędrzychowskiego a jeszcze wcześniej do jego ojca Bartłomieja. Wraz z domem Apolonia przejęła kilka hektarów ziemi. Drugi dom, a w zasadzie jednoizbowy domek wraz z przylegającą do niego stodołą i małym sadem, otrzymała w spadku od ojca siostra Apolonii Franciszka z mężem Janem Szudrą.

Apolonia Kędziora i jej mąż Jakub musieli spłacić rodzeństwo Apolonii po osiągnięciu przez nie pełnoletności. Po 1500 marek mieli otrzymać Franciszek, Rozalia, Gertruda i Wiktoria. 

W 1897 roku siostra Apolonii - Wiktoria osiągnęła pełnoletność. Jednak małżeństwo Kędziorów nie miał dość pieniędzy na spłatę Wiktorii. Dlatego zdecydowali się na sprzedaż około 4 h ziemi. Należało tylko znaleźć kupca. Został nim mieszkaniec Dłużyny chałupnik Andrzej Knop. W dniu 16 września tego roku w kancelarii notarialnej Jerzego Krochmanna  w Śmiglu zawarto stosowną umowę kupna-sprzedaży dwóch działek rolnych oznaczonych numerami katastralnymi 416/169 i 417/170 o powierzchni łącznej 4 hektarów. Cenę jaką musiał zapłacić moim prapradziadkom Andrzej Knop określono na 3960 marek. Upraszczając, w akcie notarialnym zapisano, że za wszystkie należności jakie przypadały Wiktorii po osiągnięciu przez nią pełnoletności zapłaci jej Andrzej Knop. Przypomnę, ze oprócz 1500 marek Wiktorii należało się: 90 marek lub komplet pościeli, 90 marek lub jedna krowa, 90 marek na wyprawienie wesela i dodatkowo 150 marek. Resztę jaka została z 3960 marek tj 2040 marek sprzedający zobowiązali się zapłacić do końca 1897 roku

Mapka działek 416 i 417 które w 1897 roku nabył Andrzek Knop od Jakuba i Apolonii Kędziorów o pow 4,20 ha. Działka oznaczona jako 417 to prawdopodobnie rów melioracyjny. Działki graniczyły z polem Mrozkowiaka. Na mapce widnieje jeszcze nazwisko Stanisława Jędrzychowskiego, jednego z poprzednich właścicieli.  Źródło: Archiwum Państwowe w Lesznie.

  A co ze spłatą pozostałych sióstr Apolonii?

Rozalia, 3 lata młodsza siostra Apolonii,  w 1897 roku  była już mężatką. Wyszła za Jakuba Szymańskiego. Z dokumentów notarialnych dowiadujemy się, że zobowiązania jakie miała wobec niej Apolonia  (identyczne jak dla Wiktorii) zostały spłacone przez starszą siostrę co do grosza. 

Podobnie rzecz się miała z Gertrudą, która po tym jak wyszła za Franciszka Krawczyka i zamieszkała w Popowie, została w całości spłacona przez Apolonię. 

Pieczęć kancelarii notarialnej Krochmanna




  

poniedziałek, 19 lutego 2024

Okoliczności przejęcia domu w Dłużynie przez Apolonię Kędziorę z domu Stachowska

Mój prapraprapradziadek (4x pra ;) Stanisław Jędrzychowski (1796-1894) w dniu 15 listopada 1829 r poślubił w Dłużynie urodzoną ok 1806 roku Jadwigę z domu Zglinieczonka (dzisiaj pewnie nazywałaby się Zgliniecka). Owocem tego małżeństwa była córka Anna urodzona dopiero w 1841 roku. Jędrzychowscy mieszkali w domu z numerem 24 b, który Stanisław odziedziczył po ojcu Bartłomieju Jędrzychowskim w styczniu 1838 r. Małżeństwo Stanisława skończyło się po nagłej śmierci  Jadwigi około 1858 roku. 62 letni wówczas Stanisław Jędrzychowski ożenił się ponownie w 1859 roku z Antoniną z domu Dolata. Nie udało mi się ustalić czy z tego związku były dzieci. Przyjmuję wobec tego, że jedynym dzieckiem w życiu Stanisława była Anna, ta z pierwszego małżeństwa. 

Dużo się działo w tym czasie w domu Jędrzychowskich:

- 1838 umiera Bartłomiej Jędrzychowski - ojciec Stanisława

- około 1857 umiera żona Stanisława Jadwiga

- 1858 córka Stanisława - Anna wychodzi za mąż za Jana Stachowskiego

- 1859 Stanisław żeni się z Antoniną z Dolatów

Anna poślubiła Jana Stachowskiego w wieku 18 lat. Z tego związku było 7 dzieci: Franciszka (1860-1907), Jakub (1862-?), Franciszek (1864-?), moja praprababka Apolonia  (1868-1940), Rozalia (1871-?), Gertruda (1875-?), Wiktoria (1879-?)

W 1881 roku Stanisław Jędrzychowski wraz z żoną Antoniną przekazują dom rodzinny w Dłużynie wraz z całym majątkiem córce Annie i Janowi Stachowskim. Pisałem o tym w tym miejscu ale dzisiaj rozwijam ten temat.  W 1884 roku na rodzinę Stachowskich jak grom z nieba spada nagła śmierć Anny. Umiera 13 lipca w wieku zaledwie 43 lat, zostawiając po sobie zrozpaczonego męża Jana i czwórkę ich nieletnich dzieci Apolonię która ma 16 lat, Rozalię, która ma 13 lat, Gertrudę, która ma 9 lat i Wiktorię, która ma 5 lat. Status pozostałej trójki dorosłych dzieci Jana przedstawiał się następująco: Franciszka od roku była żoną Jana Szudry, natomiast Franciszek i Jakub byli jeszcze kawalerami. 

Mijały kolejne, z pewnością niełatwe dla Jana Stachowskiego lata, spędzone na samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa i wychowywaniu dzieci. Doprawdy nie wiem jak wiązał koniec z końcem.  W 1889 roku Jan Stachowski kończył 56 lat. Był niewiele starszy ode mnie :). Jego dzieci dorastały i to całkiem nawet, bowiem w 1887 roku jego syn Jakub  poślubił Juliannę z domu Józefowska z Wijewa a w 1888 roku syn Franciszek poślubił Annę z domu Dudzik. Moja praprababka Apolonia w styczniu 1889 roku wyszła za Jakuba Kędziorę (1860-1932) syna gospodarza z Machcina -Tomasza Kędziorki (1819-1885). 

Jan Stachowski wiedział, że musi coś postanowić względem majątku, który kiedyś należał do jego zmarłej w 1884 roku żony Anny. Jego rodzina zaczęła się powiększać o dzieci następnego pokolenia Stachowskich. Miejsca w małym domu nie przybywało. Trzeba pamiętać, że mieszkał tam jeszcze będący w podeszłym wieku teść Jana Stachowskiego Stanisław Jędrzychowski. 11 listopada 1889 roku w domu Jana w Dłużynie przyszła na świat moja prababcia Marianna Kędziora (1889- 1964) 

W dniu 18 lutego 1889 roku do kancelarii notarialnej Rycharda Scheibela w Śmiglu przybyli: Jan Stachowski, jego córka Franciszka z mężem Janem Szudra, Jakub Stachowski i Apolonia Kędziora z mężem Jakubem. Rodzeństwo: Franciszka Szudra, Apolonia Kędziora i Jakub Stachowski zgodnie oświadczyli, że prawowitymi właścicielami wszystkich ruchomości i nieruchomości znajdujących się w Dłużynie a oznaczonych numerem 24 "b" są ich rodzice Jan i Anna Stachowscy. Podczas spotkania jego uczestnicy zgodzili się co do tego, że Anna Stachowska przed śmiercią, która nastąpiła w 1884 roku, nie zostawiła po sobie testamentu. Anna żyła z mężem Janem we wspólności majątkowej, a jedynymi spadkobiercami przypadającej jej części majątku są jej dzieci: Franciszka, Jakub, Franciszek, Apolonia, Rozalia, Gertruda i Wiktoria. 

Majątek (przede wszystkim dom) zgodnie został przepisany mojej praprababce Apolonii Kędziora (od niespełna miesiąca była mężatką), jednak z pewnymi wyłączeniami. Przepisaniu na Apolonię nie podlegały:

  • wybudowany w 1884 roku  mały dom, składający się jedynie z jednej izby wraz z wybudowaną obok nową stodołą*. Ten dom otrzymała Franciszka Szudra.
  • sad o powierzchni około 300 metrów kwadratowych, przylegający do tego nowego domu. Od południa sad ten graniczył z sadem gospodarza Bernarda Marcinka, od wschodu z prowadzącą przez wieś drogą a od zachodu z sadem należącym do chałupnika Michała Stępczaka. Sad otrzymałą Franciszka Szudra.
  • 1 morga łąki, na południu granicząca z kanałem melioracyjnym zwanym "obrzańskim" a na wschód granicząca z łąką gospodarza Jana Mrozkowiaka. Łąkę otrzymała Franciszka Szudra.
  •  kawał ziemi uprawnej o powierzchni około trzech ćwierci morgi. Ziemia otrzymała Franciszka Szudra.
  •  Wszystkie części majątku oszacowano na 5500 marek, które miały być spłacone poszczególnym spadkobiercom przez Apolonię Kędziorę w wysokości: 700 marek miał otrzymać brat Apolonii Jakub Stachowski, z tym że pierwsze 300 marek Apolonia zobowiązana była zapłacić do 1 kwietnia 1889 r a pozostałą część do 1 października tego roku. Po 1500 marek mieli otrzymać Franciszek, Rozalia, Gertruda, Wiktoria z tym, że Franciszkowi Apolonia zobowiązana była zapłacić w okresie następnych 4 lat, natomiast nieletniemu rodzeństwu po osiągnięciu przez nich pełnoletności. RAZEM 5500 marek

Apolonia Kędziora miała jeszcze dodatkowe zobowiązania wobec swoich trzech małoletnich sióstr. Wymagano od niej w akcie notarialnym aby po dojściu sióstr do pełnoletności lub wcześniejszym wyjściu za mąż, lub też zaprowadzeniu własnego gospodarstwa dała im po pościeli o wartości 90 marek, po jednej krowie o wartości 90 marek. Miała również wyprawić każdej z sióstr wesele o wartości 90 marek. Sądzę, że siostry Apolonii były pod jej stałą opieką. Wychowywała je tak jak swoje własne dzieci, które wkrótce zaczęły przychodzić na świat. 
 
Dalsza przyszłość Jana Stachowskiego również została dokładnie opisana w akcie notarialnym.  Apolonia zobowiązana została do tego aby ojcu swemu zapewnić własny kąt. Jan miał prawo zamieszkać w izbie po lewej stronie od wejścia do domu. Mógł swobodnie poruszać się po obejściu, sadzie i w polu. Miał prawo do przyodziewku i prania. Mógł bez skrępowania korzystać z furmanki aby udać się do kościoła lub lekarza. Młode małżeństwo Kędziorów musiało zapewnić Janowi Stachowskiemu:  sześć szefli żyta, dwa szefle jęczmienia, jeden szefel grochu polnego, pół szefla prosa, pół szefla śliwek i gruszek (1 szefel = 0,5 ara powierzchni), cztery metry kw. drzewa sosnowego, 4 tony torfu z dowozem, "kieszonkowe" w wysokości 40 marek /kwartał i dwie koszule na kwartał. 
 
Raz w tygodniu Jan Stachowski winien otrzymać: półtora funta świeżego masła, 3 kawałki sera, pół funta okrasy (za wyjątkiem wielkiego postu)

Każdego dnia Jan Stachowski miał otrzymywać: litr słodkiego mleka. Ponadto miał mieć zapewniony pogrzeb o wartości co najmniej 60 marek. 
 
W akcie notarialnym mój praprapradziadek Jan Stachowski zastrzegł sobie prawo do swobodnego gospodarowania w przekazanym Apolonii gospodarstwie do dnia 1 kwietnia 1893 roku.
 
 
 
Pierwsza strona aktu notarialnego dot. przejęcia gospodarstwa przez Apolonię Kędziora i Franciszkę Szudra 1889 r. Źródło: Archiwum Państwowe w Lesznie

 
W opisanym akcie notarialnym jest mowa o tzw "małym domu" nowowybudowanym tj ok 1884 roku. Dom ten był jednoizbowy z przylegającą do niego stodołą i sadem. Ostatecznie został przekazany córce Jana Stachowskiego Franciszce Szudra.  Szukam wszelkich informacji na temat tego budynku: czy jeszcze istnieje, gdzie dokładnie stał lub nadal stoi. Będę wdzięczy za wszelkie informacje.







środa, 4 października 2023

Jan Kędziora (1892-1953) listonosz w powstańczej czapce.

 

Jan Kędziora w mundurze listonosza. Źródło: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/

JAN KĘDZIORA* to kolejny po bracie Władysławie Powstaniec Wielkopolski w rodzinie Kędziorów. Urodził się 30 maja 1892 w Dłużynie w rodzinie Jakuba Kędziory i Apolonii ze Stachowskich. Był młodszym bratem Marianny - żony Czesława Bednarczyka. W latach 1898 - 1906 uczęszczał do szkoły powszechnej w Dłużynie. Po zakończeniu nauki był pod opieką rodziców, którym pomagał w gospodarstwie.

Do szkoły powszechnej uczęszczał od 1898 r. do  1906 r. Po jej ukończeniu pomagał rodzicom w ich gospodarstwie rolnym. Po ukończeniu 17go roku życia postanowił się usamodzielnić. W tym celu, jak wielu jego rówieśników pojechał szukać szczęścia i pracy w Westfalii (Niemcy). Trafił do miejscowości Buer gdzie pracował jako górnik w kopalni węgla kamiennego. W październiku  1912 r otrzymał powołanie do służby wojskowej w armii niemieckiej. Trafił do 116 pułku piechoty w Giessen (Infanterie-Regiment 116) Po wybuchu I wojny światowej został wraz ze swoim pułkiem skierowany na front zachodni we Francji.  W sierpniu 1914 roku został ranny w prawą rękę (staw łokciowy).  Pomimo rekonwalescencji z dniem 21 sierpnia 1915 r. komisja lekarska uznała go za niezdolnego do pełnienia służby wojskowej z powodu niedowładu prawej ręki. 

 

Tzw Verlustlisten, dokument potwierdzający odniesione rany przez Jana Kędziorę na froncie zachodnim podczas I wojny światowej 1914 r.

Po powrocie z frontu w dniu 1 listopada 1915 roku rozpoczął pracę w urzędzie pocztowym we Włoszakowicach jako doręczyciel. Przepracował na poczcie przynajmniej kilkanaście kolejnych lat. W swoim życiorysie z 1929 roku Jan Kędziora opisuje moment, w którym przystąpił do Powstania Wielkopolskiego. Miało to miejsce 7 stycznia 1919 roku o godz. 5 rano. Został zbudzony przez Powstańców, którzy namówili go do przejęcia placówki poczty we Włoszakowicach. Pomimo świadomości bycia urzędnikiem pruskim wykonał to zadanie bez wahania. Odtąd w urzędzie pocztowym zajmował się łącznością telefoniczną między oddziałami powstańczymi. Wykonywał też inne zadania pomocnicze na rzecz walczących Powstańców. Jan Kędziora zajmował się łącznością telefoniczną do zakończenia powstania. Jan Kędziora  zmarł 27.11.1953 r i spoczywa na cmentarzu we Włoszakowicach. 

Grób Jana Kędziory Źródło: https://billiongraves.com/

 



*Opracowałem na podstawie materiałów Archiwum Państwowego w Lesznie oraz https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/

niedziela, 30 lipca 2023

Zjazd rodzinny potomków Czesława i Marianny Bednarczyk

                                                             Szanowni Państwo

                                                             ________________________________

Serdecznie zapraszamy na kolejne spotkanie potomków rodu Marianny i Czesława  Bednarczyk, które odbędzie się w sali Ośrodka Wypoczynkowego KROKUS w Wieleniu Zaobrzańskim, Pl. Pielgrzymów 9 nad Jeziorem Wieleńskim w gminie Przemęt

                       w dniu 9 września 2023r. (sobota) - początek godz. 14.00

 Proponowany plan zjazdu:

ü  Powitanie

ü  Przedstawienie poszczególnych rodzin biorących udział w spotkaniu

ü  Wspólny obiad

ü  Wspomnienie o Czesławie Bednarczyku (prezentacja multimedialna)

ü  Przedstawienie drzewa genealogicznego rodziny Bednarczyków

ü  Przedstawienie zebranych rodzinnych fotografii.

ü  Wspólna kawa z ciastem

ü  Zdjęcie grupowe

Ponadto każdy uczestnik spotkania będzie mógł podzielić się własnymi wspomnieniami lub pochwalić się ciekawymi zdjęciami związanymi z bezpośrednim kontaktem z Marianną i Czesławem Bednarczykiem. W tym celu KONIECZNIE przywieźcie rodzinne albumy i inne pamiątki!

Organizacja spotkania w takiej formie wiąże się z kosztami. W związku z tym każdy uczestnik zjazdu powinien uiścić stosowną opłatę: osoba dorosła - 70,00 zł, dziecko od 3 do 8 lat - 45,00 zł, dzieci do lat 2 bez opłaty. Dokonana wpłata będzie potwierdzeniem udziału w zjeździe.

 Wpłaty należy dokonać w terminie do 20 sierpnia 2023r.

 Numer konta na które należy dokonać wpłaty:  

Patrycja Pabich

24 1090 1607 0000 0001 0983 0173

W tytule wpłaty należy wpisać „Zjazd rodzinny” oraz ilu osób dotyczy wpłata, a także imię syna/córki Czesława Bednarczyka, np. „potomkowie Franciszka Bednarczyka”.

Istnieje także możliwość dokonania wpłaty w innej formie, np. przekazując środki bezpośrednio do rąk niżej podanym osobom, wcześniej umawiając się w tej sprawie  telefonicznie.

Jednocześnie informujemy, że ośrodek dysponuje bazą noclegową. Wszyscy którzy byliby zainteresowani skorzystaniem z noclegu mogę kontaktować się tel. 537051542 lub przez stronę (http://www.ow-krokus.pl/).

Prosimy również zaglądać na stronę http://hudzikowie.blogspot.com Genealogia rodziny Hudzików i rodzin spokrewnionych, gdzie można znaleźć ciekawe materiały dot. historii rodu Bednarczyków.

Szanowni Państwo! Od poprzedniego zjazdu minęło 17 lat. Wiele się od tego czasu  zmieniło,  a na pewno narodziło się kolejne pokolenie rodziny. Miło nam zatem będzie Was gościć i poznać. Liczymy na pełną mobilizację wszystkich pokoleń, przekazujcie proszę swoimi kanałami informuję na temat spotkania. Piękne okolice Jeziora Wieleńskiego zapewnią Wam miły pobyt i moc wrażeń !

 W imieniu organizatorów szczegółowych informacji udzielą:

                                                                     Maria Jędrzychowska tel. 799 983 335

                                                                     Halina Przybylska  tel. 513 072 304

                                                                     Weronika Hudzik tel. 731 090 153

ZAPRASZAMY!!!!!!!!!!!!!!!!!!!





niedziela, 19 marca 2023

Czesław Bednarczyk - nowy lokator w domu teściowej.

Wiedzieliście?  30 stycznia 1911 roku amerykański niszczyciel USS Terry u wybrzeży Kuby dokonał pierwszej operacji ratunkowej samolotu rozbitego w morzu.  Szczerze mówiąc nigdy o tym nie słyszałem...To może coś innego? 30 stycznia 1911 roku w mieście Falcon w Karolinie Północnej założono Zielonoświątkowy Kościół Świętości. O tym też nigdy nie słyszałem...Dobra, ostatnia szansa, w końcu do trzech razy sztuka: 30 stycznia 1911 roku w wyniku wybuchu wulkanu Taal na filipińskiej wyspie Luzon zginęło co najmniej 1335 osób, a 199 zostało rannych. W życiu o tym nie słyszałem! 

30 stycznia 1911 roku w poniedziałek jakoś tak po południu w Dłużynie, w tutejszym kościele parafialnym odbył się ślub moich Pradziadków Czesława Bednarczyka, wówczas 22 letniego młodzieńca z panną Marianną Kędziora, córką znanego wszystkim Jakuba i Apolonii ze Stachowskich. Świadkiem ze strony Marianny był Jakub Szymański, mąż ciotki Marianny - Rozalii z domu Stachowska. Świadkiem ze strony Czesława był Franciszek Matuszkowiak,  mąż ciotki Czesława - Michaliny z domu Bednarczyk. Czesław był w tym czasie młodym, całkiem niedawno przyuczonym do zawodu ślusarzem. Marianna pracowała w gospodarstwie rodziców. Po ślubie młodzi zamieszkali w domu należącym do teściowej Czesława. Apolonia Kędziora miała wówczas 42 lata. Była więc kobietą dojrzałą i ciągle w sile wieku. Mimo to zdecydowała się przekazać dom pod numerem 24 "b" swojej córce. U podstaw tej decyzji legło zapewne parę innych powodów. Dzisiaj trudno będzie zgadnąć jakich. 

Świadectwo ślubu Czesława Bednarczyka i Marianny Kędziora, które wystawił mi proboszcz parafii w Dłużynie w 2013 r. 


19 października 1911 roku Czesław Bednarczyk z żoną Marianną i teściową Apolonią pojechali, zapewne bryczką, do Śmigla aby w kancelarii tutejszego notariusza Jana Plocha dokonać formalności wieńczących zmianę właścicieli domu z numerem 24 "b" w Dłużynie.  


Fragment aktu notarialnego, którym zapieczętowano przejęcie domu Apolonii Kędziora przez córkę Mariannę i jej męża Czesława Bednarczyka. Śmigiel 1911 r.


STERSZCZENIE AKTU NOTARIALNEGO 

Śmigiel 19.10.1911 

Przed niżej podpisanym notariuszem zamieszkałym w Śmiglu Janem Ploch stawili się:

1. właścicielka Apollonia Kędziora z domu Stachowska

2. żona ślusarza Marianna Bednarczyk z domu Kędziora

3. jej małżonek – ślusarz Czesław Bednarczyk

wszyscy zamieszkali w Dłużynie.


Paragraf 1

Apollonia Kędziora niniejszym przekazuje nieruchomość w Dłużynie o numerze 24"b" jej biologicznej córce Mariannie Bednarczyk z domu Kędziora za cenę wpłaconą w gotówce 18000 marek. Przekazanie nieruchomości nastąpi dzisiaj.

Paragraf 2

Cena kontraktu jest obliczona w następujący sposób:

1. Przejmująca (Marianna Bednarczyk) przejmuje następujące długi zbywającej (Apollonia Kędziora) w ramach potrącenia ich z ceny zakupu:

a) hipotekę w Banku Ludowym w Śmiglu, wpisaną do Księgi Wieczystej przeniesionego gruntu w dziale III pod numerem 4 w wysokości 2100 marek plus odsetki liczone od dnia dzisiejszego.

b) dług wekslowy wobec Banku Ludowego w Śmiglu w wysokości 1230 marek;

c) dług wobec Banku Ludowego w Bukówcu w wysokości 640 marek;

d) dług wobec miejskiej kasy oszczędnościowej w Śmiglu w wysokości 1500 marek;


2. Ponadto nabywająca (Marianna Bednarczyk) zobowiązuje się do wypłaty swojemu rodzeństwu następujących kwot w ramach przyszłego spadku rodzicielskiego:


- Janowi Kędziora - 1500 marek

- Władysławowi Kędziora - 1500 marek

- Bibiannie Kędziora - 1900 marek

- Stanisławowi Kędziora - 1500 marek

- Joannie Kędziora -1500 marek

- Szczepanowi Kędziora -1500 marek

razem 17170 marek

Powyższe kwoty mają zostać wypłacone rodzeństwu Marianny Bednarczyk po osiągnięciu przez nich pełnoletności. Odsetki nie będą naliczane.

Przejmująca (Marianna Bednarczyk) zobowiązuje się do zapłaty pozostałej części kwoty  zakupu w wysokości 830 marek na rzecz zbywającej ( Apolloni Kędziora) najpóźniej do 1 stycznia 1912 roku. Te 830 marek nie będą oprocentowane aż do wymaganego dnia płatności. 

Paragraf 3

Nabywająca (Marianna Bednarczyk) zobowiązuje się do zagwarantowania następujących praw mieszkaniowych i wydatków dożywotnio i nieodpłatnie wobec zbywającej (Apolonii Kędziora):

1. Zapewni jej pokój na lewo od wejścia do domu oraz swobodne korzystanie z izby znajdującej się bezpośrednio nad tym pokojem (prawdopodobnie chodziło o poddasze)

2. Zapewni jej możliwość swobodnego poruszania się po terenie nieruchomości

3. Zapewni jej swobodne korzystanie ze studni

4. Zapewni jej prawo do przyjmowania gości

5. Zapewni jej opiekę w przypadku choroby

6. Zapewni jej transport do lekarza oraz księdza, tam i z powrotem

7. Pozwoli jej trzymać  w oborze jedną świnie oraz kury/drób

8. Wydzieli dla niej miejsce w szopie do przechowywania opału

9. Zapewni jej rocznie 8 cetnarów żyta (dawna jednostka masy 1 cetnar = 50 kg)  w równych częściach co kwartał

10. Zapewni jej rocznie 3 cetnary jęczmienia

11. Zapewni jej rocznie 20 cetnarów ziemniaków w dwóch równych częściach 1 kwietnia i 1 października

12. Zapewni jej rocznie 4 metry drewna i torfu z darmowym dowozem

13. Będzie jej wypłacać 20 marek w gotówce co kwartał

14. Zapewni jej transport (zapewne wozem, bryczką) w dowolnym kierunku do 20 km raz w miesiącu

15. Dostarczy jej 1 funt świeżego masła raz w tygodniu

16. Dostarczy jej każdego dnia 3 litry świeżego mleka od krowy

17. Wyprawi jej pogrzeb o wartości 50 marek.



Pieczęć urzędowa kancelarii notariusza Johanna Ploch. To ptaszysko to symbol władzy pruskiej - orzeł w koronie trzymający w szponach berło i miecz.

Apollonia Kędziora mieszkała pod jednym dachem z córką i jej mężem aż do śmierci tj. 12 lipca 1940 roku. Została pochowana na dłużyńskim cmentarzu jednak jej grób nie zachował się do czasów obecnych. Pewną zagadką dla mnie pozostaje jej mąż a mój prapradziadek Jakub Kędziora. Zastanawiające jest, że nie brał udziału w transakcji przekazania domu córce. Akt notarialny w ogóle o nim nie wspomina. Gdzie więc mieszkał, gdzie się podziewał skoro jego żona Apollonia miała zapewnione prawo mieszkania w przekazanym młodym Bednarczykom domu? To dziwne i nie oceniam ale pamiętam jak moja Babcia Anna Hudzik, córka Czesława Bednarczyka wspominała, że jako dziecko musiała nosić swojemu dziadkowi (Jakubowi Kędziora) obiad, gdzieś na koniec wsi....Pewne jest, że Jakub Kędziora zmarł w Dłużynie 17.10.1932 roku. Trzeba pamiętać, że w dniu przekazania domu młodym Bednarczykom, mieszkały w nim zapewne jeszcze nieletnie dzieci Apolonii: 17 letni Władysław, 14 letni Stanisław, 16 letnia Bibianna, 11 letnia Franciszka. 


Marianna Bednarczyk z d. Kędziora. Dłużyna lata 60 te XX w.

Marianna Bednarczyk mieszkała w domu rodziców przez prawie 80 lat. Zmarła 7 czerwca 1968 roku. 

Czesław Bednarczyk zmarł w Dłużynie 4 stycznia 1980 roku.








piątek, 10 marca 2023

Księga gruntowa okręg Dłużyna. Apolonia Kędziora przejmuje dom ojca.

Będąc ostatnio w Archiwum Państwowym w Lesznie miałem  okazję przeglądać oryginalne dokumenty zgromadzone w "Księdze gruntowej okręg Dłużyna cz. I"  Na okładce mocno nadgryzionej zębem czasu księgi, ktoś odręcznie i niezbyt czytelnie dopisał nazwiska: Jakob i Apolonia Kędziora, Czeslaus i Marianna Bednarczyk. Spodziewałem się znaleźć w niej odpowiedzi na szereg nurtujących mnie pytań dotyczących historii majątku Bednarczyków w Dłużynie. Księga gruntowa została założona przed 1837 rokiem. Zawiera około 400 stron dokumentów stanowiących przede wszystkim akta notarialne, spadkowe, testamenty, mapy katastralne dotyczące majątku Bednarczyków w Dłużynie. Większość dokumentów zapisana jest w języku niemieckim. Znalazły się jednak i takie, które były spisane w języku polskim. Studiując te dokumenty, doszedłem do wniosku, że pierwszym znanym właścicielem posiadłości Bednarczyków w Dłużynie był Bartłomiej Jędrzychowski.


Fragment aktu notarialnego 1889 r.

Okoliczności przejęcia domu w Dłużynie przez Apolonię Kędziorę z domu Stachowska.

Wizyta w Archiwum Państwowym w Lesznie.

Kolejny raz odwiedziłem Archiwum Państwowe w Lesznie. Wziąłem jeden dzień urlopu bezpłatnego, zapakowałem się do wysłużonej Mazdy i o 6.30 rano gnałem S11tką do Leszna. Kilka dni wcześniej przesłałem do czytelni Archiwum zamówienie na interesujące mnie jednostki archiwalne. Jechałem więc ze spokojną głową. Wiedziałem, że dokumenty są już przygotowane i czekają na moją wizytę. Do torby zapakowałem telefon, ładowarkę samochodową i awaryjnie - swojego Canona. Aparat w smartfonie i Canon musiały wystarczyć mi na co najmniej 6 godzin ciągłej pracy przy fotografowaniu dokumentów. Bramę wjazdową do Archiwum przekroczyłem około 7.45. W czytelni przywitał mnie bardzo sympatyczny młody pracownik. Zająłem miejsce za stołem i zastygłem w podniosłym oczekiwaniu na zamówione materiały archiwalne. Od czasu do czasu zamieniłem kilka zdań z panem archiwistą. Mniej więcej po 20 minutach drzwi czytelni otworzyły się z cichym piskiem. Wjechał wózek na którym bez trudu dostrzegłem kilka teczek. Wózek pchała wysoka uśmiechnięta brunetka w średnim wieku. Po chwili zamówione przeze mnie materiały archiwalne znajdowały się przede mną. To jest dopiero podniecająca chwila! Patrzysz na  szare od starości teczki, księgi, woluminy i nagle masz świadomość, że możesz bez krępacji otworzyć je, przerzucać kartki i zanurzyć się w zapisanej na nich treści. Nie traciłem więc czasu. Przyciągnąłem do siebie niepozornie wyglądającą książkę, oprawioną w szarą tekturę. Przeczytałem sporządzony ręcznym pismem opis na stronie tytułowej: "Protokoły sesji Gromadzkiej Rady Narodowej Niechłód 1957-1958" Zacząłem powoli przeglądać tą jednostkę archiwalną. Odwracałem kartkę za kartką szukając treści związanych ze swoim Dziadkiem Ludwikiem Hudzikiem, który w latach 50tych XX w sprawował w Gromadzkiej Radzie Narodowej w Niechłodzie funkcję przewodniczącego. Nie zawiodłem się na swoich przypuszczeniach. W książce odnalazłem wiele interesujących  protokołów podpisanych przez dziadka a niekiedy i przez jego braci Józefa i Dominika. Ktoś mógłby powiedzieć, że czytanie protokołów Gromadzkiej Rady Narodowej w Niechłodzie to NUDA. Nic bardziej mylnego. Te protokoły to obraz wsi stalinowskiego okresu powojennej Polski ludowej. Prawdziwe studium historyczne na temat tamtego smutnego okresu. Z treści protokołów można  zorientować się jak wyglądało codzienne życie we wsiach gromady Niechłód tego okresu (Niechłód, Zbarzewo, Piotrowice, Trzebiny).  Co ciekawe mieszkańcy ówczesnych Piotrowic czy Zbarzewa wcale nie bali się mówić o swoich problemach. Skarżyli się na niedostatki w wiejskich sklepach, na opóźnienia w dostawie chleba i innych artykułów  niezbędnych do życia. Narzekali na brak środków chemicznych do walki ze stonką ziemniaczaną albo wytykali władzy brak zainteresowania innymi problemami dnia codziennego. Pod protokółami Gromadzkiej Rady Narodowej w Niechłodzie pojawiają się takie nazwiska mieszkańców wsi Gromady jak np: wspomniany wcześniej Hudzik, Zakręt, Bajer, Maćkowski, Wieland, Uzarowska, Śliwa, Szymański, Kostrowski, Juszczak, Michalewicz.

 

Protokół z wyboru Ludwika Hudzika na przewodniczącego Gminnej Rady Narodowej. Niechłód 1956 r.

 

Uchwała o wyborze nowych członków Gromadzkiej Rady Narodowej. Niechłód 1956 r.

Kolejną pozycją, którą przeglądałem były "Protokoły zebrań wiejskich Gromady Niechłód"  Ta jednostka archiwalna zawiera protokoły zebrań wiejskich prowadzonych przez sołtysów wsi w latach  1955-1958. Dowiedziałem się między innymi kto sprawował urząd sołtysa Piotrowic w 1958 roku. Wybory sołtysa przeprowadzono gremialnie w dniu 26 maja 1958 roku. W szranki stanęło 3 kandydatów: Feliks Kowalewicz, Dominik Hudzik i Eugeniusz Aleksander. Co ciekawe wybory były przeprowadzone jawnie i zakończyły się wyborem Feliksa Kowalewicza na sołtysa wsi Piotrowice. Uzyskał on 20 głosów poparcia (na Dominika Hudzika głosowało 12 osób) Eugeniusz Aleksander nie znalazł w ogóle poparcia wśród mieszkańców wsi. Członkami komisji wyborczej byli Elżbieta Paikert i Stanisław Burzyński. Zebraniu przewodniczył Tadeusz Szymański.

Wybory sołtysa Piotrowic. 1958 r.

Będąc w Archiwum nie miałem niestety dość czasu aby tam na miejscu wczytywać się w przeglądane dokumenty. Skupiłem się przede wszystkim na ich fotografowaniu. Na ich szczegółową analizę jeszcze przyjdzie czas.



piątek, 3 marca 2023

30 listopada 1881 rok. Jędrzychowscy sprzedają dom w Dłużynie.

Minęło 44 lata od owego zimowego wieczoru, kiedy to w grudniu 1837 roku  umierający Bartłomiej Jędrzychowski spisał testament, w którym przekazał dom w Dłużynie swojemu synowi Stanisławowi. Pisałem o tym w poprzednim poście. Stanisław był od 8 lat żonatym mężczyzną. W 1829 roku poślubił Jadwigę Zglinieczonkę, pannę z Dłużyny. W styczniu 1838 roku zmarł stary Jędrzychowski. Od teraz to Stanisław gospodarzył w domu pod numerem 24 "b". W 1841 roku przyszła na świat Anna - córka Stanisława i Jadwigi. W 1858 roku w wieku zaledwie 52 lat zmarła Jadwiga. Już w następnym roku Stanisław poślubił Antoninę z domu Dolata. W 1858 roku Anna za zgodą rodziców (miała 17 lat) bierze ślub z Janem Stachowskim. Z tego związku w 1868 roku urodzi się moja praprababka Apolonia - późniejsza teściowa Czesława Bednarczyka. 


Jest 30 listopada 1881 rok. Jesienny Śmigiel zasypany jest liśćmi. W biurze tutejszego notariusza Teodora Geisflera ktoś rozpalił ogień w kominku. Za stołem miejsca zajęli: 

  • wspomniany notariusz, 
  • dwoje powołanych przez niego świadków czynności urzędowych tj. sługa sądowy Karol Wencel  i kancelista sądowy Hubert Kulher
  • gospodarz z Dłużyny Stanisław Jędrzychowski
  • żona Stanisława Antonina z Dolatów
  • córka Jędrzychowskich  Anna zamężna Stachowska
  • gospodarz z Dłużyny Jan Stachowski - mąż Anny
Stawający przed notariuszem zawarli następujący kontrakt kupna:

Małżonkowie Stanisław i Antonina z Dolatów Jędrzychowscy sprzedają jako zapisani właściciele ich nieruchomość w Dłużynie położoną i w księdze gruntowej zapisaną pod numerem 488* stawającym: Janowi i Annie z Jędzrychowskich Stachowiakom, którzy żyją razem we wspólności majątku. Nieruchomość stoi pod stawającą Anną z Jędrzychowskich Stachowską sześćset siedemdziesiąt dziewięć talarów, trzynaście srebrników, pięć i pół fenyga jako scheda po matce zapisanych. 

Nabywcy zobowiązują się sprzedającym dać aż do ich śmierci wolne pomieszkanie we wspólnej izbie z nimi w odstąpionym domu mieszkalnym oraz wolne wyżywienie przy ich stole i nareszcie całkowity przyodziewek według stanu należny. W przypadku choroby wolnego doktora i apteka a po śmierci sprzedających pogrzeb podług ich stanu.

Przewłaszczenie nastąpi dla zaspokojenia Anny z Jędzrychowskich Stachowskiej względem jej schedy rodzicielskiej.  

Dla zabezpieczenia wszystkiego tego dają nabywcy, którzy razem ze sprzedającymi wartość nieruchomości w wysokości ustalonej ceny nabycia na tysiąc sto dziewięćdziesiąt pięć talarów, trzy srebrniki i dziewięć fenygów a roczną wartość wymiaru  na siedemset marek podają. Zezwalają na zapisanie wymiaru na imia sprzedających w księdze gruntowej tej nieruchomości i zobowiązują się na przypadek, że nabywcy by sobie sami żywić dostarczali im miesięcznie zamiast wyżywienia w naturze 50 marek  płacić przewłąszczenie nastąpić ma w przeciągu czterech tygodni . Od tegoż czasu przechodzą użytek i ciężary na nabywców w tym koszta kontraktu i stępla. 

Stawająca Antonina z Dolatów godzi się z wolą jej męża o wymazanie dla niej w dziale drugim pod numerem czwartym zapisanego wymiaru. Nabywcy wnoszą o wymazanie na ich koszta. Objekt tegoż wymazania podaje się jako niedający się oszacować na trzy tysiące marek

Ostatecznie zmienia się to, że nabywcy każdemu ze sprzedających w razie gdyby z wyżywienia w naturze korzystać nie chcieli - miesięcznie zamiast owego wyżywienia pięćdziesiąt marek zapłacić winni i ze według tego wartość roczna ma być obrachowaną.

Czynność niniejsza stawającym w obecności notariusza, tłumacza i świadków przeczytaną przez nich przyjętą i podpisaną została. 

Fragment pierwszej strony umowy notarialnej spisanej przez w Śmiglu 30.11.1881 roku pomiędzy Stanisławem i Antoniną Jędrzychowskimi a Janem i Anną Stachowskimi. 




*numer domu z oczywistych względów zmieniłem. 



środa, 15 lutego 2023

Testament Bartłomieja. Dłużyna 22 grudnia 1837 r.


Fragmenty drzewa genealogicznego przodków Marianny Bednarczyk z Kędziorów - żony Czesława Bednarczyka

Fragment drzewa genealogicznego potomków Bartłomieja Jędrzychowskiego z Dłużyny


Opowiem Wam dzisiaj o pewnym spotkaniu w zimowy wieczór 22 grudnia 1837 roku. Rzecz działa się w Dłużynie w domu pod numerem 488 (numer domu celowo zmieniłem), który za 75 lat stanie sięwłasnością Czesława Bednarczyka i Marii z Kędziorów. Póki co Czesława i Marii nie ma jeszcze na świecie więc nie będziemy się nimi teraz zajmować. Bardziej powinno nas zainteresować kim byli owi uczestnicy tego spotkania. Byli najbliższą rodziną leżącego w łóżku mężczyzny – Bartłomieja Jędrzychowskiego znanego wszystkim w Dłużynie gospodarza. Mężczyzna dobiegał osiemdziesiątki. Schorowany i zmęczony długim życiem Bartłomiej Jędrzychowski polecił wezwać sędziego Sądu Ziemsko-Miejskiego z Kościanie aby w jego obecności i w majestacie prawa podyktować mu ostatnią swoją wolę – testament. Tej smutnej urzędowej ceremonii przysłuchiwali się uważnie: żona Bartłomieja Ewa, najstarszy syn Stanisław, młodszy syn Walenty, oraz córki z mężami: Maria Sterna, Franciszka Krawiec i Brygida Stępczak. Bartłomiej Jędrzychowski z trudem poprawił poduszkę na której spoczywała jego stara głowa i rozpoczął przemowę. Mówił półgłosem, cedząc słowa, jednak na tyle wolno, że wszyscy mogli go wyraźnie słyszeć. 

Sędzia Sądu Ziemsko-Miejskiego z Kościana wielmożny Michał Mąkowski zamoczył pióro w kałamarzu i zaczął pisać:   

                                                          *****************     

„Na prośbę Bartłomieja Jędrzychowskiego gospodarza tutejszego stawiłem się tu z polecania Sądu Ziemsko Miejskiego Kościańskiego w celu przyjęcia woli ostatecznej wspomnianego Jędrzychowskiego dziś tu w mieszkaniu jego. Zastałem go w izbie swojej w łóżku leżącego i schorzałego jednak w posiadaniu zdrowych zmysłów zostającego, o czym przez rozmowę z nim rozpoczętą dokładnie się przekonałem.  Wspomniany Bartłomiej Jędrzychowski Sędziemu podpisanemu [przyp: temu kto spisuje testament] osobiście znany, [….] do działań urzędowych zdolny oświadcza na sam przód na zapytanie, iż rzeczywiście jest wolą jego majątkiem swoim na przypadek śmierci rozporządzić […] i że w tej mierze mu na przeszkodzie nic nie zostaje. 

Testator [przyp: autor testamentu] oświadcza, tedy wolę moją ostateczną w sposób następujący: Ze żoną moją żyjącą Ewą Jędrzychowską wstąpiłem przed lat 50 w związek małżeński i żyjąc z nią we wspólnym majątku spłodziłem z nią następujące dzieci pięcioro żyjących, pełnoletnich:

1. Walentego

2. Stanisława

3. Mariannę zamężną Sterna

4. Franciszkę zamężną Krawiec

5. Brygidę zamężną Stępczak

Majątek mój składa się z różnych sprzętów domowych […] porządków gospodarczych, inwentarzy w gospodarstwie tutaj pod liczbą 24 położonego, za czasów staropolskich przeze mnie od dziedzica tutejszego nabytego, zgodnie z zapisem sądowym, do którego oprócz budynków gospodarskich następujące grunta należą:

- ogród (sad) znajdujący się przy domu 

- kawałek pola przy drodze

- kawałek pola i lasek  przy drodze sokołowskiej

- ogród pod Charbielinem

- łąka na Kamionkach

- łąka na Wielkim Błocie (Bagnie)

- kawałek ziemi za tą łąką (Wielkim Błocie)

- sośnina pod błotem

Pieniędzy gotowych nie mam żadnych. Winienem zaś jestem następujące sumy:

1. Łucji żonie włodarza Jana 600 zł

2. Wawrzynowi gościnnemu 144 zł

3. Leśniczemu […] 45 zł

4. Klemensowi handlarzowi  bydłem74 zł

Na jedynych spadkobierców wyznaczam dzieci moje […] i żonę moją Ewę Jędrzychowską i dzielę pomiędzy nich majątek mój w sposób następujący:

I. Synowi mojemu Stanisławowi przeznaczam na własność budynki moje gospodarcze i do tego znajdujący się przy nich sad z ogrodem z gruntów zaś połowy następujące:

1. Z roli przy wsi połowę w stronę Rygalskiego

2. Z roli pod borem sokołowskim połowę

3. Z ogrodu pod Charbielinem połowę w strony Księżej Łąki

4. Z ogrodu przy wsi połowę w stronę Rybarczyka

5. Z łąki w kamionkach połowę od strony Rygalskiego

6. Z łąki na wielkim błocie połowę od strony Księżej Łąki

7. Z roli piaszczystej za tą łąką w Charbielińskiej granicy połowę

8. Z sośniny pod błotem połowę od granicy charbielińskiej

Oprócz tego przeznaczam Stanisławowi synowi mojemu wszystkie moje ruchomości domowe, sprzęty gospodarskie, narzędzia jak również inwentarz żywy za wyjątkiem dwóch wołów. […]

II. Synowi mojemu drugiemu Walentemu przeznaczam na własność jego nieograniczoną drugą połowę gruntów do gospodarstwa mojego należących.

III. Córce mojej Marianne zamężnej Sterna przeznaczam ze spadku sto złotych polskich czyli talarów szesnaście i srebrnych groszy dwadzieścia.

IV. Córce mojej Franciszce zam. Krawiec przeznaczam ze spadku sto złotych polskich czyli talarów szesnaście i srebrnych groszy dwadzieścia.

V. Córce mojej Brygidzie zam. Stępczak przeznaczam ze spadku sto złotych polskich czyli talarów szesnaście i srebrnych groszy dwadzieścia.

VI. Luba żonie mojej Ewie scheda z majątku mego prawnie się należy, postanawiam jednak iż zamiast schedy tej żona mieć będzie pomieszkiwanie (nadal mieszkać będzie w swoim domu), żywność wszelaką, wygodę i przyodziewek bezpłatny do śmierci u syna mego Stanisława mieć ma.

Zobowiązuję swojego syna Stanisława aby wypłacił po połowie siostrom należne kwoty spadku w terminie do 3 lat po mojej śmierci

Brygida ma zachować na własność do końca życie małą przybudówkę przy domu ,w której zamieszkuje z mężem. Ta dobudowana część (izdebka)stanowi wyłączną własność Brygidy.

Zobowiązuję obu synów moich (Stanisława i Walentego)aby własnym kosztem żonę moją w swoim czasie (po jej śmierci) pochować. Z takiego mojego postanowienia żona moja Ewa jest zadowolona, o czym w rozmowie ze mną mnie zapewniła.

Względem długów moich zobowiązuję synów moich Stanisława i Walentego, braci Jędrzychowskich ażeby takowe każdy w połowie rzetelnie spłacili. Zwalniam z tego obowiązku żonę moją i córki.

Taka jest moja wola ostateczna, która ma we wszystkim dopełniona być musi . Każdy mój spadkobierca, który będzie starał się obalić moją wolę zostanie prawnie wydziedziczony. 

Fragment testamentu Bartłomieja Jędrzychowskiego Dłużyna 1837 r.