Ojciec chrzestny - ułan. Część 1
Ojciec chrzestny - ułan. Część 2
Ojciec chrzestny - ułan. Część 3
Ostatni raz o Władysławie Kędziorze pisałem w 2020 r. Dzisiaj kontynuuję wątek o tej nietuzinkowej postaci - ojcu chrzestnym mojej śp. Babci Anny Hudzik z Bednarczyków. Przy okazji będę prostował pewne informacje, które pojawiły się w poprzednich postach o Władysławie Kędziorze.
Najważniejsze fakty z życia Władysława Kędziory /1894-1979/
1. Władysław Kędziora urodził się 21 maja 1894 roku w Dłuyżynie w rodzinie Jakuba Kędziory i Apolonii z domu Stachowskiej.
2. Dorastał w miejscu urodzenia, pomagając rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
3. 20 października 1906 roku jako 12 letni chłopiec odmówił modlitwy w języku niemieckim i tym samym wziął udział w strajku szkolnym wraz z innymi 59 dziećmi z Dłużyny (oświadczenie kierownika szkoły w Dłużynie z 1937 r)
4. Za udział w strajku został wydalony z gimnazjum po 3 latach nauki.
5. W wieku 16 lat (w 1910 r) wyjechał do Niemiec do miejscowości Deutz (?) do krewnych. Kędziora pisząc o tym w jednym ze swoich życiorysów nie precyzuje o jakich krewnych chodziło. Faktem jest, że przed pierwszą wojną światową tysiące wielkopolan szukało lepszego dla siebie bytu w Niemczech i we Francji. To, że ktoś miał krewnych na emigracji nie było niczym nadzwyczajnym. Ostatnio dowiedziałem się, że nawet ojciec Władysława Kędziory - Jakub w pewnym okresie swojego życia pracował w kopalni we Francji.
6. W trakcie pobytu w Niemczech nauczył się pisać na maszynie, poznawał tajniki księgowości i doskonalił umiejętności stenografii (szybkiego zapisywania mowy). Dzisiaj byśmy powiedzieli, że Władysław Kędziora inwestował w siebie zdobywając przedwojenne wykształcenie urzędowo-biurowe lub handlowe, które w tamtych czasach było bardzo prestiżowe, nowoczesne i gwarantowało stabilną pracę w administracji, bankowości lub biznesie. Umiejętności, które nabył w tym okresie swojego życia bardzo przydały mu się w kolejnych latach.
7. W sierpniu 1913 roku został wcielony do 3 szwadronu 10 pułku Husarów w Stendal (Niemcy)
8. Zaraz po wybuchu I wojny światowej został wysłany na front do Francji.
9. 29 października 1914 roku został przeniesiony do sztabu 7 dywizji
10. W maju 1915 roku rozpoczął służbę w strukturach pruskiej żandarmerii polowej.
11. W lipcu 1916 roku został ranny w lewą rękę i prawe przedramię w bitwie nad Sommą. Służył wówczas w 165 Hanoverskim Pułku Piechoty. Prosto z pola walki trafił do szpitala polowego w Wittenbergu (wsch. Niemcy).
12. Po odbytej kuracji został skierowany do m. Brandenburg, gdzie uczęszczał i ukończył szkołę rolniczą.
13. W lipcu 1918 roku został zwolniony z armii pruskiej
14. 16 grudnia 1918 roku powrócił do Dłużyny
15. Od 29 grudnia 1918 roku rozpoczął werbowanie mieszkańców okolicznych wiosek do swojego oddziału powstańczego. Udało mu się zwerbować i zorganizować oddział złożony z 16 powstańców. Większość z nich posiadała broń i amunicję, które przemycili podczas powrotu z armii niemieckiej.
16. Od 1 stycznia 1919 roku jako dowódca tego oddziału staczał potyczki z Niemcami w miejscowościach: Włoszakowice, Lipno, Zbarzewo i Krzycko.
17. W połowie stycznia 1919 roku przyłączył się ze swoim oddziałem do kompanii dowodzonej przez por. Stanisława Michalskiego. Został mianowany dowódcą plutonu.
18. Brał udział w wojnie polsko bolszewickiej 1920 r. służąc w 6 Pułku Strzelców Wielkopolskich. Walczył pod Berdyczewem, Berezyną i Kijowem. Chorował na choroby zakaźne, przebywał w kilku szpitalach.
19. Służbę wojskową zakończył w grudniu 1920 r w stopniu wachmistrza (17. Pułk Ułanów Gniezno)
20. 26 stycznia 1921 roku zawarł związek małżeński z Bronisławą z d. Bortel, koleżanką z czasów Powstania Wielkopolskiego. Małżeństwo mieszka w Dłużynie w domu należącym do jego siostry Marianny i Czesława Bednarczyka.
21. Na początku 1921 roku Władysław Kędziora pozostaje bez stałej posady. Usilnie szuka pracy w charakterze pracownika administracyjnego. 2 marca 1921 roku składa podanie o pracę w urzędzie Starosty Śmigielskiego. W pierwszym zdaniu podania pisze że jest cyt "inwalidą 40 % z wojny niemieckiej" Wniosek o pracę został rozpatrzony negatywnie ze względu na brak wolnych posad w urzędzie starostwa śmigielskiego.
22. W następnych latach rodzina Kędziorów mieszkała w Święciechowie gdzie pracował w magistracie miasta jako urzędnik samorządowy. Tu przychodziły na świat dzieci: Władysława w 1922 r, oraz bracia bliźniacy: Feliks i Telesfor w 1928 r.
23. W maju 1924 roku otworzył kancelarię obrońcy prywatnego.
24. Przynajmniej od 1927 roku pełnił tam funkcję radnego miasta Święciechowa, był założycielem i pierwszym prezesem Związku Powstańców Wielkopolskich oddział w Święciechowie, Związku Inwalidów Wojennych, oraz prezesem Związku Obrony Kresów Zachodnich w Lesznie.
25. Wybuch II wojny Światowej zastał Kędziorów w Lesznie gdzie mieszkali w kamienicy przy ul. Narutowicza. Działalność Kędziory w okresie okupacji jest oznaczona wieloma znakami zapytania. Znane są mi relacje znajomych Kędziory z okresu wojny którzy przedstawiali go jako prawego Polaka, który od samego początku wojny angażował się w pomoc obywatelom Leszna. Chciał nawet organizować grupę podziemną, której zadaniem miało być działanie dywersyjne wymierzone w okupantów. Istnieje przekaz jakoby w listopadzie 1941 roku Władysław Kędziora będąc w drodze (rowerem?) z Leszna do Krzycka, skąd miał przywieźć żywność został zatrzymany przez patrol niemieckiej policji i wylegitymowany. Kędziora chcąc uniknąć aresztowania pokazał niemiecki dowód tożsamości z okresu przed 1918 r. w którym figurował jako obywatel Prus (jak wszyscy inni wielkopolanie w tamtym okresie). Oficer z patrolu uznał go za Niemca i nakazał natychmiast stawić się Kędziorze w Starostwie w Lesznie aby wypełnił odpowiedni wniosek o przynależność do tzw. listy niemieckiej (Deutsche Volksliste). Kędziora stanowczo odmówił twierdząc że jest Polakiem a nie Niemcem. Z powodu odmowy wpisania się na volkslistę Kędziora był dotkliwie bity gumową pałką.
Inny z przekazów mówi o sprycie i zarazem odwadze Kędziory wobec terroru panującego podczas wojny w Lesznie. Niektórzy twierdzą, że w domu Kędziory miał wisieć portret Hitlera za którym znajdowała się skrytka, w której Kędziora ukrywał przez Niemcami ważne dokumenty Związku Powstańców Wielkopolskich i innych organizacji patriotycznych, działających przed wojną na terenie Leszna i Święciechowy.
Kolejny z przekazów mówi, że po wybuchu II wojny światowej Władysław Kędziora pracował jako pracownik przymusowy w Berlinie w firmie Himmel und Papesch Berlin Lankwitz /branża budowy mostów i wiaduktów. Miał być również więziony w Forcie VII w Poznaniu (według dokumentów ZBOWiD)
26. Od 1945 roku udzielał się społecznie przy przywracaniu ładu i porządku w Lesznie. Pełnił funkcję Komisarza Spisowego do szacowania szkód wojennych. Był członkiem ZBOWiD (Związek Bojowników o Wolność i Demokrację) oraz Frontu Jedności Narodu.
27. Odznaczony między innymi: Krzyżem Walecznych, Krzyżem Powstańczym, Złotym Krzyżem Zasługi (1957), 2 razy Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości (1932), Medalem Polska Swemu Obrońcy, Odznaką Frontu Pomorskiego, Odznaką Grupy Leszno. Był członkiem Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" i członkiem koła śpiewaczego "Słowik" Należał do Zrzeszenia Obrońców Sądowych RP, Związku Inwalidów Wojennych.
28. Władysław Kędziora zmarł w Lesznie 21 lutego 1979 roku. Jest pochowany w tym mieście na cmentarzu przy ul. Kąkolewskiej.
Źródła:
1. Archiwum Państwowe w Poznaniu
2. Wojskowe Biuro Historyczne
