środa, 2 października 2013

Życie ludzkie jest krótkie a pamięć o tym życiu jeszcze krótsza.


Staram się na bieżąco śledzić to co dzieje się w polskiej genealogii. A dzieje się sporo. Przede wszystkim realizowany jest z wielkim rozmachem projekt indeksacji metryk. Projekt prowadzony jest przez Archiwa Państwowe we współpracy z genealogami - wolontariuszami, którzy poświęcają swój czas nie tylko dla własnej pasji ale również dla polskiej genealogii. Zadziwiające jak wiele razy można wracać do tego samego wątku poświęconego jednej osobie. W tej chwili zajmuję się dwoma kwestiami.

Po pierwsze interesuje mnie wszystko co wiąże się z życiem mojego Dziadka Ludwika Chudzika w Piotrowicach. Staram się przypomnieć sobie wydarzenia, które były i ciągle są z nim związane a czego osobiście doświadczyłem wiele lat temu w Piotrowicach. Pamięć jest jednak zawodna, dlatego posunąłem się o krok dalej. Zwróciłem się do Archiwum Kolejowego w Sosnowcu o pomoc w odzyskaniu wszelkich dokumentów, które tam się znajdują. Doprecyzuję: mam nadzieję, że tam się znajdują. Równie dobrze mogły zostać zniszczone. Jestem jednak optymistą i dlatego spodziewam się odzyskać Dziadka świadectwa, zaświadczenia, podania, zdjęcia z legitymacji etc. Dziadek przez wiele lat pracował jako pracownik PKP w Lesznie.

Po drugie usilnie próbuję ustalić gdzie zostali pochowani Tomasz i Katarzyna Chudzikowie. Przypomnę, że to oni byli "twórcami" dzisiejszego zrębu rodziny Hudzików. Prawnuki a nawet wnuki  ich dzieci /Klemensa, Franciszki i Marianny/ żyją wśród nas. Po raz kolejny wystosowałem w tej sprawie pismo do Urzędu Stanu Cywilnego w Kraszewicach z prośbą o informację, czy w zasobach tego USC znajdują się akta zgonu Tomasza i Katarzyny. Przypomnę w tym miejscu dlaczego uczepiłem się wątku śmierci moich 3xpradziadków właśnie w Mielcuchach a nie w Gęsówce k/Sieradza, gdzie Chudzikowie mieszkali przynajmniej od 1895 roku. Otóż 23 stycznia 1905 roku Klemens Hudzik poślubił Jadwigę Grzegorek. Ślub odbył się w kościele parafialnym w Kraszewicach. Po ślubie Klemens zamieszkał przez pierwszych kilka lat z żoną u swoich rodziców Tomasza i Katarzyny w Gęsówce k/Charłupii Wielkiej. W 1911 roku małżonkowie postanowili przenieść się na stałe do Mielcuch. Zabrali ze sobą mojego 15 letniego wówczas pradziadka Marcina. Jestem przekonany, że sprzedali cały swój majątek w Gęsówce. A skoro tak, to do Mielcuch musieli się również przenieść Tomasz i Katarzyna.

Niestety Urząd Stanu Cywilnego w Kraszewicach milczy. Ale to nic. Znów poszedłem o krok dalej i zwróciłem się do Proboszcza kraszewickiej Parafii z prośbą o pomoc w rozwikłaniu tej zagadki. Ksiądz Proboszcz mnie nie zawiódł. Obiecał pomóc. Poinformował mnie w rozmowie telefonicznej, że akta parafialne z interesującego mnie okresu /1912-1925/ prawdopodobnie zostały spalone przez Niemców w 1940 roku. Ówczesnego proboszcza wywieziono do obozu koncentracyjnego w Dachau. Istnieje jednak cień szansy, że cześć akt przetrwała i obecnie znajduje się u Proboszcza parafii w Czajkowie.

Szkoda że nikt już nie pamięta Tomasza i Katarzyny. Żałuję, że nie zachowały się o nich żadne wspomnienia, żadne przekazy. Pomyśleć, że żyli tak niedawno....Życie ludzkie jest krótkie a pamięć o tym życiu jeszcze krótsza.

Na koniec pozostaje mi już tylko serdecznie podziękować Proboszczowi  Parafii w Kraszewicach za ciepłe słowa i życzliwy stosunek do całej sprawy.










sobota, 21 września 2013

Powrót do normalności


To trochę przewrotny tytuł. Tym bardziej że będę pisał o czasach, w których rządy w Polsce z ramienia ZSRR sprawował Bolesław Bierut. Skąd tu normalność? Ok, faktycznie może przesadziłem...Ale z drugiej strony, przecież nie będę pisał o Bierucie lecz o powrocie do normalnego, rodzinnego życia moich Dziadków. Że co? Że nie było do końca normalne ? Do końca może i nie ale dla nich takim się stawało. Sami sobie je budowali. A łatwo nie było. Dziadek, o czym już pisałem, w czerwcu 1948 roku został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w jednej z jednostek Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) – specjalnej formacji wojskowej, podporządkowanej wówczas ministrowi bezpieczeństwa publicznego (1945–1954) a następnie ministrowi spraw wewnętrznych.  Pewnie nogi się pod nim ugięły, gdy przeczytał na karcie powołania gdzie przyjdzie mu spędzić najbliższe dwa lata. Lublin, miasto w którym rodziła się "wolna" Polska, kolebka władzy ludowej i lipcowego manifestu...Perspektywa nieciekawa. Ale najgorsza była ta rozłąka i dzielące Piotrowice od Lublina  jakieś 800 km.  Teraz należałoby przyjrzeć się sytuacji mojej Babci Anny Hudzik. Mąż służy gdzieś na peryferiach Rzeczpospolitej a ona sama w Piotrowicach, w ciąży z pierwszym dzieckiem - moją Mamą Marią. Z Hudzikami jeszcze nie związała się silnym węzłem rodzinnym. To normalna rzecz. Jej rodzice mieszkali w Dłużynie k/ Przemętu więc trudno się dziwić, że właśnie u nich szukała pocieszenia. Wkrótce na świat przyszła Maria Hudzik. Ciekawe, kiedy Ludwik po raz pierwszy zobaczył swoją pierworodną córkę? Czy jeszcze podczas służby? A może dopiero w grudniu 1959 roku, kiedy to wrócił z woja do Piotrowic?

Hudzikowie mieszkali na terenie uspołecznionego gospodarstwa rolnego. W styczniu 1949 roku powstały Państwowe Gospodarstwa Rolne. Gospodarstwa takie tworzone były głównie na bazie wcześniejszych majątków ziemskich. Szukam informacji dotyczących PGR w Piotrowicach. Pamiętam czerwoną tablicę, która wisiała na murach chlewni w Piotrowicach: PAŃSTWOWE GOSPODARSTWO ROLNE NIECHŁÓD ODDZIAŁ W PIOTROWICACH czy jakoś tak.

Dziadek był cenionym pracownikiem. Jeszcze przed służbą wojskową zajmował kluczowe stanowisko w spółdzielni rolniczej. Moja mama wspomina, że Babcia chyba inaczej postrzegała swoją przyszłość. Z pewnością nie miała zamiaru pracować w powstających PGRach. Wyobrażam sobie jak spaceruje z Marysią po Dłużynie i rozmyśla jakby to było cudownie rozpocząć wreszcie samodzielne życie i zamieszkać w małym domku z ogródkiem. Perspektywa związania się na stałe z takim "polskim kołchozem" jak PGR ją przerażała.

W 1952 roku Hudzikowie stali się jednymi z tysięcy aktorów teatru, na którego scenie odgrywano dramat pt "Kolektywizacja wsi" Na podstawie orzeczenia Powiatowej Komisji Ziemskiej w Lesznie Ludwik Hudzik otrzymał przydział ziemi w Piotrowicach wraz z budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi. Gospodarstwo było poniemieckie. Mieszkała w nim przed wojną rodzina Deutch. Zaraz po wojnie miejsce to było jednak zamieszkałe na krótko przez polską rodzinę.


Gospodarstwo to znajdowało się niedaleko od zabudowań PGRowskich. Rodzina Ludwika i Anny powiększyła się już o dwoje następnych dzieci - córkę i syna. Wiadomość o przydziale ziemi wraz z domem była więc dobrą wiadomością. Anna czuła, że jej marzenia o małym domku z ogrodem mają wreszcie szansę się spełnić. Ludwik znał doskonale, miejsce w którym przyjdzie mu mieszkać przez resztę życia. Znał rodzinę, która tam wcześniej mieszkała. Zdawał sobie sprawę z faktu, że dom ów jest... ruiną. Stał od kilku lat opuszczony. Ale miał ściany, okna i dach. W dodatku na podwórku stała stodoła oraz spora szopa. Dom nie był ogrodzony. Poza tym nieopodal był mały staw. Można by w nim hodować karpie.  Przeprowadzka do nowego miejsca nie wymagała pomocy specjalistycznej firmy ani nawet samochodu. Cały swój dobytek Hudzikowie udźwignęli na swoich rękach, przenosząc przedmioty codziennego użytku oraz skromne meble raptem na drugą stronę ulicy.

Wnętrze nowego lokum przedstawiało sobą opłakany stan . Prawdopodobnie trudno było mojej Babci opanować łzy, gdy po raz pierwszy przekroczyła jego próg. Co z tego, ze ściany murowane z czerwonej cegły, dach nad głową i okna, skoro na podłodze w największej izbie zamiast podłogi był piasek a zamiast  stołu i choćby dwóch krzeseł walały się pługi i zardzewiała brona.Ściany odrapane a okna tak małe, że promienie słońca ledwo mogły się przez nie przecisnąć. Idźmy dalej. Kuchnia miała stary piec, który stał na podłodze z czerwonej cegły. Wszędzie brud, kurz i bałagan. I znowu te okna, małe z pękniętymi  szybami. W pomieszczeniu był piec chlebowy i stary kuchenny kredens. Nie było mowy o kanalizacji. Za domem nic szczególnego nie było, może z wyjątkiem starego wiatraka, po którym do dzisiaj pozostała ledwo zarysowana w terenie górka. Dziadek Ludwik za jedną z pierwszych pensji z państwowej posady kupił kilkanaście drzewek i obsadził je wokół domu. Oczyścił staw i zarybił go karpiami. A przez następne lata remontował, budował, remontował, ogradzał....

I Komunia Św. Marii Hudzik. Na drugim planie widoczne młode drzewka owocowe.

piątek, 13 września 2013

Ślub i Wesele w Dłużynie

13 września 1947 roku w  Dłużynie odbył się ślub i wesele Ludwika Hudzika i Anny Bednarczyk. Sądząc po zdjęciu grupowym należy stwierdzić ze weselicho było jak trza!

Dłużyna 13 września 1947 r i wszystko jasne :)
Owe zdjęcie przedstawia dla mnie wielką wartość sentymentalną. Większość osób na nim nie ma już wśród nas. Warto jednak pokusić się o jego analizę. A więc do dzieła!

Na początek wziąłem pod lupę miejsce wykonania.  Goście stoją /niektórzy siedzą lub prawie leżą/ przy solidnej stodole, zbudowanej z ociosanych kamiennych bloków i czerwonej cegły. Co prawda nie widać jej dachu ale z pewnością była kryta dachówką.  Nie należy się dziwić dlaczego  zdjęcie zrobiono właśnie na tle stodoły a nie np. domu mieszkalnego albo sadu lub na tle ogrodu. Większość zdjęć weselnych jakie przeglądałem z tego okresu była wykonywana właśnie w takich okolicznościach. Pewnie nikogo wówczas to nie dziwiło. Właścicielem tej szacownej budowli był mój pradziadek Czesław Bednarczyk /1889 - 1980/. 


Na powyższym zdjęciu widzimy siedzącą od lewej moją praprababcię Anastazję Bednarczyk /1867 - 1958/. Z prawej strony siedzi jej syn a mój pradziadek Czesław Bednarczyk. /O moich pradziadkach z Dłużyny napiszę szerzej w którymś z kolejnych postów/ Pomiędzy nimi siedzi ksiądz proboszcz Kazimierz Urbanowski /1911 - 1997/ Ksiądz Kazimierz Urbanowski udzielił moim Dziadkom ślubu kościelnego. Przyjętym zwyczajem został zaproszony na uroczystość weselną. Ks. Urbanowski był wówczas proboszczem  w Dłużynie niespełna 2 lata. Posługę w tutejszej parafii pełnił do 1959 roku. Po śmierci został pochowany na cmentarzu w Przemęcie. Ks. Urbanowski blisko współpracował z ojcem Panny Młodej Czesławem Bednarczykiem, który był w tym czasie członkiem rady parafialnej a od grudnia 1947 roku sekretarzem Oddziału Parafialnego "Caritas" w Dłużynie. Ks. Urbanowski wspominał po latach jak to na przełomie lat 40/50 XX w, kiedy to zakładano masowo rolnicze spółdzielnie produkcyjne, na bramie gospodarstwa Czesława Bednarczyka ktoś wymalował słowo "KUŁAK" /za Konrad Bednarczyk "Nasz Dziadek"/






Na weselu nie brakowało dzieci. Najmłodszym uczestnikom uroczystości zapewniono najlepsze miejscówki przy pozowaniu do zdjęcia! Pierwszy z lewej to mój Chrzestny Janusz Gąd. Jest wyraźnie zainteresowany siedzącym obok kuzynem Stanisławem Bura.












Na zdjęciu grupowym z wesela Ludwika i Anny Hudzików widzimy również członków miejscowej orkiestry. Są skrzypce, akordeon oraz  duży bęben z napisem "JAZZ BAND".

Niektórzy z weselników raczą się jakimś trunkiem co tylko dowodzi, że byli w świetnych nastrojach i skorzy do zabawy:

Na zdrowie Młodej Parze !






Ciekawym zwyczajem było eksponowanie weselnego jadła. Na zdjęciu poniżej Pani Kucharka dziarsko trzyma półmisek ze swojską kiełbasą.








Najstarszymi osobami na weselu byli rodzice Anny Bednarczyk oraz mama Ludwika Chudzika - Stanisława. Od dwóch lat byłą wdową. Na zdjęciu widać jak siedzi obok szacownego, dobrze ubranego Pana. To Władysław Kędziora  - wuj Panny Młodej.

Z prawej Stanisława Chudzik

Kogo my tu jeszcze mamy? W 1947 roku młodą mężatką była siostra Ludwika Hudzika - Franciszka. Na weselu była wspólnie z mężem - Franciszkiem Nowaczykiem.

Franciszka i Stefan Nowaczyk

Z tym fragmentem zdjęcia mam sporo kłopotu. Nie wiem czyje dziecko trzyma Stefan. Liczę na to, że ktoś z rodziny pomoże rozwikłać mi tą zagadkę.


Wpis z dnia 14 września 2013 r. godz. 09.00: Zagadka się wyjaśniła. Owym Bobasem trzymanym  przez Stefana  jest pierworodny syn Nowaczyków - Marian. Bardzo dziękuję za pomoc :)





Franciszek Bednarczyk /brat Panny młodej/ z żoną








Na zdjęciu są też pozostali członkowie rodziny Hudzików. Oto poniżej brat Ludwika Józef Hudzik z pierwszą żoną Marianną.



Na ślubie moich Dziadków obecni byli oboje dzieci Stanisławy Chudzik: Feliks Zakręt i Andrzej Zakręt. Oboje byli już żonaci.






 Feliks Zakręt z żoną Marią












 Andrzej Zakręt z żoną Marianną







Dostrzegam również Dominika Hudzika, brata Ludwika z żoną Marią:


W tym miejscu krótka dygresja. Zastanawia mnie jak Babcia Stasia dźwignęła organizowanie ślubów swoim dzieciom w tak krótkim czasie. Mamy rok 1947. Na ślubie Ludwika i Anny bawią się pożenione już dzieci: Franciszka, Dominik, Józef, Andrzej, Feliks i wreszcie Ludwik. Mężatką była również Eleonora, choć nie ma rodziny Borowiaków na tym zdjęciu. Czyżby "wielcy nieobecni"? Wbrew pozorom życie Hudzików przebiegało w maratońskim tempie!


Z pewnością w Dłużynie goszczą w tym dniu również krewni Stanisławy Chudzik. Może przyjechał ktoś z Mielcuch albo Michałowa? Oczywiście że tak! Oto przyszli sąsiedzi Ludwika Hudzika: rodzina Grzegorków pochodząca z Mielcuch. W 1947 roku mieszkali już w Piotrowicach.







 Andrzej Grzegorek z żoną








 Wśród młodzieży obecnej na uroczystości nie zabrakło najmłodszego z Hudzików - Antoniego. Stoi z dala od starszego rodzeństwa, otoczony dziewczynami :)





 W środku 16 letni Antoni









Czekam na jakieś sugestie, może ktoś rozpozna na zdjęciu grupowym gromadkę dzieci?

Po ślubie moi Dziadkowie zamieszkali w Piotrowicach. Jednak nie długo się sobą cieszyli. 23 czerwca 1948 roku Ludwik Hudzik rozpoczął odbywanie zasadniczej służby wojskowej w Lublinie. Władza Ludowa robiła co mogła aby żołnierze odbywali służbę wojskową z dala od rodzinnych stron. Im dalej tym lepiej. Służył w 3 Brygadzie Korpusu Bezpieczeństwa im Ziemi Lubelskiej /JW 2165/.

 





 


Ludwik Hudzik w czasie służby wojskowej











Rozłąka z pewnością była dla nich dwojga bardzo bolesna. Tym bardziej, że moja Babcia wkrótce miała urodzić pierwsze dziecko. Maria - moja mama przyszła na świat w Dłużynie, miesiąc po wcieleniu Dziadka do wojska.



poniedziałek, 9 września 2013

Dam Dziadkowi dobrą radę.


Pierwsze dni nowego 1945 roku były dla mieszkańców Święciechowy i okolicznych wiosek bardzo nerwowe. Polacy wiedzieli, ze wojna wkrótce się skończy. Nie sądzili jednak że wolność przyjdzie tak szybko. Ku swojej uciesze zauważyli, że Niemcy zaczynają wykonywać „nerwowe ruchy”. Od plotek i niesprawdzonych informacji aż huczało. Mówiło się, że Rosjanie są już tuż, tuż i na dniach dotrą do Leszna. Wielu Niemców wolało nie czekać aż do ich domów zaczną dobijać się żołnierze  "Niepokonanej  Armii  Czerwonej" i już zawczasu przystąpili do ewakuacji swoich dobytków. 

W styczniu 1945 roku utrzymywały się mrozy i padał śnieg. W tych trudnych warunkach drogi w kierunku na zachód szczelnie zapełniali niemieccy uchodźcy. Temu wszystkiemu przyglądał się mój dziadek 18 letni wówczas Ludwik Hudzik. Jako młody chłopak mieszkający w Piotrowicach otrzymał  od panikującej niemieckiej administracji zadanie niesienia pomocy rodzinom niemieckim, mieszkającym we wsi w ich sprawnej ewakuacji. Zadanie polegało na wywożeniu niemieckich rodzin w kierunku zachodnim, w stronę znajdującej się niedaleko granicy jeszcze z czasów II Rzeczpospolitej. W tym celu powoził zaprzęgniętym w  konie wozem drabiniastym, załadowanym do granic wytrzymałości w należące  do Niemców przedmioty codziennego użytku, tobołki, pierzyny, meble. Sądzę, że zadanie to wykonywał wspólnie ze swoim ojcem Marcinem Chudzikiem. 

W dniu 29 stycznia 1945 roku około godziny 11 przed południem dało się słyszeć na święciechowskim rynku zbliżający się pomruk silników motorów, na których radzieccy razwiedcziki /zwiadowcy / jako pierwsi wjechali do miasta od strony Wilkowic.  Za nimi wkroczył batalion piechoty. Święciechowa została wyzwolona. Niewielu Niemców znajdowało się w tym czasie we wsi. Ci którzy pozostali, ze względu na stan zdrowia lub podeszły wiek, wkrótce zostali internowani i opuścili Polskę na zawsze. 

Stanisława Chudzik niedługo po śmierci męża wyjechała z Piotrowic i zamieszkała w Przydrożu k/ Zielonej Góry razem z córką Eleonorą i jej mężem Stanisławem Borowiakiem. Stanisław Borowiak otrzymał tam posadę leśniczego.  Borowiakowie jeszcze kilkukrotnie się przenosili aż w końcu zamieszkali w leśniczówce w Kulowie k/Głogowa. To tutaj  23 października 1964 zmarła Babcia Stasia. Stanisław Borowiak doczekał emerytury i wraz z żoną zamieszkał w Sławie. Oboje są tam pochowani.

Rodzina Borowiaków. W środku Stanisława Chudzik

Dzisiaj gdy słucham wspomnień mojej mamy, dochodzę do wniosku, że mój Dziadek - Ludwik Hudzik, dążył do całkowitej samodzielności. Zdawał sobie sprawę z rodzącej się nowej rzeczywistości.  A nowa rzeczywistość daje nowe możliwości. Gdy wybuchła wojna był jeszcze dzieckiem, które nie wszystko rozumiało z tego co działo się wokoło. Teraz woja się skończyła a on stał się dorosłym i ukształtowanym młodym mężczyzną. 

Ludwik Hudzik

W tym miejscu się uśmiecham. :) Gdyby dane mi było  wówczas żyć i przyjaźnić się z Ludwikiem Hudzikiem z Piotrowic to poradziłbym mu zacząć od znalezienia sobie żony! A dlaczego nie! W końcu za chwilę wrócą mężczyźni, walczący na wszystkich frontach tej wojny i też zaczną zapalczywie szukać żon. Czas się śpieszyć !

Dzisiaj wiem, że mój dziadek poszedłby za moją hipotetyczną radą bo od tego właśnie zaczął:  znalazł sobie żonę Annę z Bednarczyków, moją i NASZĄ kochaną Mamę, Babcię i Prababcię o której pisałem w tym miejscu.

niedziela, 25 sierpnia 2013

Trudne nowego początki.

Pierwsze lata po wojnie nie były łatwe dla mieszkańców gminy Święciechowa. Mieszkańcy okolicznych wsi szacując straty i doznane krzywdy wspólnymi siłami próbowali jak najszybciej rozpocząć w miarę normalne życie. Zawierucha wojenna oszczędziła rodzinę Marcina i Stanisławy. W działaniach wojennych uczestniczył tylko Andrzej Zakręt Wzięty do niewoli podczas Kampanii Wrześniowej lata wojny spędził w niemieckich stalagach. Kiedy inni cieszą się z odzyskanej wolności, do drzwi Chudzików puka nieszczęście. We wtorek 29 maja 1945 roku w wieku 48 lat  umiera Marcin Chudzik. Jak tu cieszyć się  z końca wojny, kiedy w tak ważnym czasie i w tak młodym wieku odchodzi głowa rodziny? Marcin został pochowany na gołanickim cmentarzu parafialnym zapewne w piątek 01 czerwca 1945 roku. Następnego dnia jego pasierb Feliks Zakręt udał się do urzędnika stanu cywilnego w Śięciechowie aby oficjalnie zgłosić śmierć ojczyma.

Fragment aktu zgonu Marcina Chudzika maj 1945 r.


Cały ciężar zapanowania nad chaosem jaki powstał po śmierci Marcina Chudzika oraz w związku z odzyskaniem upragnionej przez wszystkich mieszkańców Piotrowic wolności spada na 51 letnią wówczas Stanisławę. W tym czasie dzieci Babci Stasi albo już są pełnoletnie albo zaraz dobiją do pełnoletności. 26 letnia Franciszka Chudzik wkrótce wyjdzie za mąż za Stefana Nowaczyka, Józef Chudzik skończył już 23 lata a Eleonora - 22. Dominik Chudzik to 19 letni młodzieniec; mój Dziadek - Ludwik Chudzik w sierpniu 1945 roku skończy 18 lat a za dwa lata zostanie wcielony do Jednostki Wojskowej Nr 2165 w Lublinie / 3 Brygada Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego/. Pozostaje jeszcze najmłodszy z dzieci - 13 letni Antoni.

Za każdym razem gdy poruszam wątek śmierci swojego pradziadka, przychodzą mi do głowy myśli krążące wokół Hudzików mieszkających w tym czasie w Mielcuchach. W chwili śmierci Marcina Chudzika żyła w Łodzi jego matka Franciszka Kucharczyk. Sądzę, że nie było jej na pogrzebie syna. Nie mam na to żadnych dowodów jak i na to czy w ceremonii  pogrzebowej uczestniczył ktoś z rodziny Jadwigi Hudzik z /d. Grzegorek/. Trzeba pamiętać, że Jadwiga, żona Klemensa Hudzika / 1880 - 1941 / przez kilkanaście lat zastępowała mojemu pradziadkowi matkę. Dlatego jest mało prawdopodobne aby i ona nie uczestniczyła w jego ostatniej drodze.

Po śmierci Marcina Chudzika rozpoczyna się nowy okres w życiu rodziny Hudzików z Piotrowic. Ale o tym opowiem następnym razem.







poniedziałek, 29 lipca 2013

Zgadywanek ciąg dalszy.

Jest jedna sprawa, która nie została ostatecznie wyjaśniona. Mam z nią nie lada kłopot, choć dotyczy osób z naprawdę niedalekiej przeszłości.

Szukam miejsca śmierci moich 3 x pradziadków Tomasza Chudzika i jego żony Katarzyny z Alejziaków. Przypomnę, że ostatnie potwierdzone w dokumentach miejsce ich pobytu to wieś Gęsówka w gminie Wróblew koło Sieradza. To tam miedzy innymi przyszedł na świat mój pradziadek Marcin - ojciec dziadka Ludwika z Piotrowic. Tam też Chudzikowie wydali za mąż za Kazimierza Kurczewskiego najmłodszą córkę Kamilę.  Ich syn Klemens Hudzik po tym jak poślubił Jadwigę z Grzegorków, urodzoną i wychowaną w Mielcuchach - zapewne przejął gospodarstwo w Gęsówce po ojcu. Według przekazów potomków Klemensa Jadwiga zabiegała usilnie u męża aby przenieść się na stałe do jej rodzinnych stron w Mielcuchach. Wkrótce tak właśnie się stało. Drugi syn Klemensa Marcin urodził się już w Mielcuchach w 1911 roku.  Zachodzi więc pytanie czy Klemens zostawiłby w Gęsówce 72 letniego ojca? Pewne fakty wskazują za tym, że nie. Ostateczne rozwiązanie tej zagadki wcale nie jest łatwe. Jest pewne, że w 1911 roku Tomasz Chudzik z żoną jeszcze żyli. Sprawdziłem kilkukrotnie księgi zgonów parafii Charłupia Wielka aż do roku 1911 i nie znalazłem w nich aktów Tomasza i Katarzyny. Jeśli nie zostali pochowani na cmentarzu parafialnym w Charłupii Wielkiej to mogę ich szukać już tylko w Kraszewicach. Niestety na to nie mam żadnych twardych dowodów, tylko same domysły. Nie zachowały się żadne ślady bytności Tomasza i Katarzyny w Mielcuchach po 1911 roku. Również potomkowie Klemensa nic nie wiedzą na ten temat.

Wystosowałem pisma do USC we Wróblewie oraz do USC w Kraszewicach z prośbą o jednoznaczną odpowiedź, w której gminie zostali pochowani moi pradziadowie. To właśnie w Urzędach Stanu Cywilnego znajdują sie właściwe akty z lat 1912 - do dzisiaj. Wkrótce rok 1912 zostanie przekazany do któregoś z Archiwum Państwowych. Przemiła Pani z USC we Wróblewie poinformowała mnie już telefonicznie że sprawdziła lata 1912-1930 i nie znalazła śladu jakichkolwiek Chudzików z gminy Wróblew. Teraz czekam z niecierpliwością na wieści z USC w Kraszewicach. Mam nadzieję, że ta zagadka w końcu znajdzie swój finał w postaci konkretnego rozwiązania.

Innym sposobem rozwiązania tej zagadki byłoby dotarcie do książki meldunkowej wsi Mielcuchy. W książkach tych byli ujęci wszyscy mieszkańcy wsi dom po domu.


czwartek, 25 lipca 2013

Tajemnica poliszynela

Ludzie są tylko ludźmi. Nie ważne czy noszą mundurek harcerski, mundur oficera, garnitur od Armaniego czy sutannę. Wszyscy popełniamy błędy bo taka jest natura człowieka. Gorzej jeśli skutki pomyłki mają swoje poważne konsekwencje w odległej przyszłości i dotykają boleśnie innych. Opowiem dziś o pewnej urzędniczej pomyłce z 1839 roku, z której główni bohaterowie w ogóle nie zdawali sobie  sprawy....bo nie umieli czytać.

Kilka słów wprowadzenia. Przypomnę że najstarszym ustalonym przeze mnie przodkiem z linii mojej prababki Stanisławy Zakręt był Wojciech. Urodził się w parafii Grabów nad Prosną ok 1770 roku. Z nieznanym mi przyczyn przywędrował w okolice Czajkowa i tu wżenił się w rodzinę Lemierzów zamieszkujących nazywane wówczas od ich nazwiska Pustkowie Lemierz. Wojciech Zakręt po 1800 r. poślubił Magdalenę z Lemierzów i miał z nią 6 dzieci. Po przedwczesnej jak na dzisiejsze wyobrażenie śmierci Magdaleny w 1819 roku /miała niespełna 40 lat/ Wojciech bardzo szybko poślubił pannę z sąsiedztwa Mariannę z Gołdynów. Związek został wzorowo skonsumowany czego owocami było 7 kolejnych dzieci. Wróćmy jednak do związku Wojciecha z Magdaleną. Celowo podkreśliłem "i miał z nią 6 dzieci" ponieważ nie jest to do końca pewne. 

Zmierzam do sedna. 

Trafiłem jakiś czas temu na akt zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy Wincentym  Zakręt a Krystyną Zakręt. Ślub miał miejsce w parafii Kraszewice w Pustkowiu Lemierz 10 listopada 1839 roku. Ksiądz proboszcz Ludwik Krajewski, pełniący zarazem obowiązki urzędnika stanu cywilnego w Kraszewicach, nie zawahał się ani na chwilę umieścić w akcie informację, wskazujące na to, że Pan Młody i Pani Młoda ....mają tych samych rodziców. Nie trudno zgadnąć, że jako rodziców wymienił Wojciecha i Magdalenę. Czy to oznacza ni mniej ni więcej, że mamy tu do czynienia z jawnym kazirodztwem? Z pewnością nie. Jak więc wyjaśnić tą zagadkę? Przyjrzałem się jeszcze raz, bardzo dokładnie dokumentom, które potwierdzały rzeczywiste fakty narodzin wszystkich Wojciechowych dzieci z obu małżeństw; pisałem o nich tutaj. Ponadto zaczerpnąłem porady od mądrzejszych od siebie i teraz wydaje mi się, że istnieją dwie możliwości.

Pierwsza możliwość:

Pomyłka księdza. Ksiądz miał zły dzień i pisał głupoty pod dyktando stawających /ówczesnych świadków/ w żaden sposób ich nie weryfikując. Za tą teorią może przemawiać również niechlujnie zapisany akt. Jest w nim sporo przekreśleń co widać na zdjęciu poniżej. Pozostaje jednak pytanie czy ksiądz mógł aż tak się pomylić? Czyżby nie miał w zwyczaju przeczytać Młodym i świadkom tego co zapisał. Jeśli tak to nie świadczyłoby to dobrze o panujących w parafii zwyczajach.  Skoro ksiądz nie przeczytał to obecni już nigdy nie dowiedzieli się co w akcie zostało napisane bo zwyczajnie nie umieli czytać.

Druga możliwość:

Ksiądz się nie pomylił tylko niezbyt precyzyjnie określił statut Pana Młodego. Nie ulega mojej wątpliwości, że Krystyna była córką Wojciecha i Magdaleny. Dysponuję aktem urodzenia Krystyny, który wyraźnie to potwierdza. Urodziła się z Wojciecha i Magdaleny w Pustkowiu Lemierz 11 lutego 1812 roku w domu pod numerem 137. 

Akt urodzenia Krystyny Zakręt 1812
Kim więc był Wincenty? Jeśli wierzyć księdzu Krajewskiemu to w dniu ślubu z Krystyną Wincenty miał 26 lat. Urodził się  więc w 1811 roku. Jednak nie odnalazłem jego aktu urodzenia pomimo, że księgi parafialne z Kraszewic są dostępne z 1811 roku. Z tych rozważań wynika, ze Wincenty nie mógł być ani nieślubnym dzieckiem Magdaleny Lemierz, ani też synem Wojciecha z innego związku. Gdyby jedna z tych ewentualności była prawdziwa to ślub również nie mógłby się odbyć. Powtórzę pytanie: kim więc był Wincenty? Według mnie w żaden sposób nie był spokrewniony z Zakrętami. Wychodzi więc na to, że ksiądz udzielając ślubu nie przyłożył się do tego jak należy.  Nie mam na to żadnych dowodów ale to jedyna sensowna możliwość. 

Fragment aktu małżeństwa Wincentego i Krystyny Zakręt 1839 r.